System naczyń połączonych

W latach 80. minionego wieku niekwestionowana gwiazda muzyki pop. Obdarzona fantastycznym głosem śpiewała też jazz i jakby chciała to mogłaby spokojnie stanąć na operowej scenie. Dziewczyna ze Szczecina, wesoła, mądra, nieustająco piękna i na luzie. Niedzielny poranek z Anną Jurksztowicz w przyjaznych murach Sorrento należał do tych przyjemniejszych. Przy kawie i towarzystwie przysiadających się do nas ludzi, porozmawiałyśmy m.in. o nowej płycie, francuskiej poezji, o graniu w czasach pandemii i dlaczego warto kierować się sercem. To była bardzo dobra kawa.

Autor

Aneta Dolega

galeria

Mój kolega, który jest DJ’em, kiedy usłyszał, że się z Panią spotkam powiedział mi, żebym się Pani zapytała co myśli Pani o remiksie Praktika utworu „Hej, man!”, który jest prawdziwym klubowym „bangerem”. No właśnie, te współczesne wersje Pani piosenek nieźle namieszały na klubowych parkietach. 

Jest to dla mnie bardzo miłe. Wychodzi na to, że te piosenki się nie zestarzały, mają cały czas vibe i dużo wdzięku. Bardzo mnie cieszy fakt, że kolejne pokolenie po nie sięga. Planuję zrobienie remiksów swoich utworów, myślałam nawet o zorganizowaniu konkursu na aranżacje klubowe tych piosenek. Zobaczymy, co z tego wyjdzie. Pozostając w tym temacie, to pod koniec sierpnia w Opolu na Songwriters Festival odbył się koncert zorganizowany przez grupę pasjonatów kultowych płyt. Dostałam propozycję, żeby zaśpiewać piosenki, które znalazły się na płycie z 1987 roku. Na początku pomyślałam, że jest to niemożliwe, po prostu „impossible”! (śmiech). Ale organizatorzy festiwalu tak długo „męczyli” mojego menagera, że doszliśmy wspólnie do wniosku, że to zrobimy.

Tymczasem mamy 2020 rok i kolejną płytę. Już promujący ją singiel nagrany w duecie z Andrzejem Piasecznym zapowiada przyjemną podróż, ale niebanalną.

Ta płyta jest jak powrót… jak powrót co wieczór do domu. Zależało mi, by podzielić się swoją wrażliwością i osobistymi refleksjami, ale jednocześnie by był to materiał dojrzały, stworzony przy udziale znakomitych instrumentalistów. Wspólnie z Krzysztofem Napiórkowskim, który jest producentem, bardzo dbaliśmy o jakość, od tekstów po muzykę. Myślę, że udało się nam to zrobić, bo cały album to melodyjny, klimatyczny, muzyczny zbiór oddający mój charakter i osobowość. Nikt nie ograniczał naszej artystycznej wolności. Stąd też na płycie poezja Charlesa Baudelaire’a.

I to w wykonaniu samego Andrzeja Seweryna. Skąd pomysł by na albumie znalazła się francuska poezja i to tak dekadencka?

Wyglądało to tak, że zadzwoniłam do Andrzeja Seweryna, który jest moim przyjacielem i powiedziałam mu: na mojej płycie będą same najpiękniejsze głosy i ty do nich należysz. Zapytałam go co chciałby zarecytować na albumie, koniecznie po francusku i Andrzej zaproponował „Kwiaty zła”. Wybrałam jeden wiersz z tego tomu poezji, ale nie było to proste, gdyż Baudelaire pisząc te słowa zwracał się bezpośrednio do kobiety. Czytając jego wiersze pod kątem mojego śpiewania
nie mogłam nic znaleźć dla siebie, aż do momentu gdy natknęłam się na fragment, gdzie poeta drwi sobie z tej kobiety. Mówi do niej, że jest ona taka piękna, że wszystkich skosiła, że jest wręcz okrutna w tym swoim samouwielbieniu. Spodobał mi się ten fragment i postanowiłam, że go zaśpiewam w pierwszej osobie: „Pięknam jest, o śmiertelni, niby sen z kamienia…”. Do tego dobraliśmy jeszcze sonet, gdzie on, poeta, za nią tęskni i finalnie wyszło z tego, mówiąc nieskromnie, małe arcydzieło. Czuć i słychać, że nie przez przypadek spotkaliśmy się by nagrać ten utwór. Takie przemycanie rzeczy nietuzinkowych, wartościowych, to także pewna forma zachęty dla słuchacza, który być może, w ten sposób, odkryje dla siebie coś nowego i np. zainteresuje się klasyczną poezją francuską. Pozostałe teksty są współczesne, napisane dla mnie w większości przez mężczyzn, przez co są bardzo… kobiece. (śmiech)

Od strony muzycznej też jest wyjątkowo choć lekko i przyjemnie.

Ta lekkość w brzmieniu jest zamierzona. Słychać to dobrze w utworze, który śpiewam z Andrzejem Piasecznym. Nie rywalizujemy, który głos jest mocniejszy  i ważniejszy. To zresztą zasługa Krzysztofa Napiórkowskiego który jest też świetnym wokalistą. 

Dla muzyka, wokalistki, dla artysty nie ma chyba nic cenniejszego jak występ na żywo. Niestety, panująca pandemia bardzo mocno ograniczyła koncertowanie. Jak się Pani czuje w tej, miejmy nadzieję, tymczasowej rzeczywistości?

To jest przygnębiające. Zawsze mówiłam, że nikt nie odbierze nam koncertów. Już Internet po części odebrał nam pracę. Wszystko odbywa się, używając cyfrowej terminologii, w chmurze. To tylko drobny fragment tego co składa się na obecną sytuację, a tak naprawdę chodzi o to, że już prawie nikt nie kupuje naszych płyt fizycznie. Wpływy z Internetu są dużo mniejsze i naprawdę trzeba uzyskać miliony odsłon, żeby uzyskać jakiekolwiek profity z naszej pracy. Jeśli artysta ma poniżej miliona fanów na tych wszystkich platformach streamingowych to właściwie dokłada do interesu. Dlatego też koncerty mają takie znaczenie. W czasach, kiedy zmieniła się forma dystrybuowania muzyki, granie na żywo nadal jest w cenie i nadal jest pożądane przez słuchacza. Nic nie zastąpi żywego kontaktu. Dla nas artystów jest to system naczyń połączonych: publiczność przychodzi, my jej przekazujemy naszą wrażliwość i energię. Bardzo siebie potrzebujemy a teraz nam to odebrano.

Mimo to, na całe na nasze szczęście, dalej tworzycie. No właśnie, obchodzi Pani w tym roku 35 rocznicę pracy twórczej. Jest to dla Pani ważne?

Mój menager mnie namówił by celebrować to święto. Ja do tej daty niespecjalnie przywiązywałam uwagę. Ktoś, kto usłyszałby tę liczbę mógłby pomyśleć: „Boże, jak można 35 lat śpiewać?” (śmiech). Ja akurat zaliczam się do tej grupy, która będzie śpiewać do grobowej deski. Cóż, te lata tylko zobowiązują mnie do tego by się porządnie zachowywać (śmiech). Jednak faktycznie jest to szmat czasu. Przychodzą do mnie fani albo znajomi i np. się pytają: „Ania, pamiętasz skąd się znamy?” A ja udaję, że pamiętam. Nie sposób jest wszystko spamiętać, szczególnie, że te 35 lat to ogromna liczba koncertów, mnóstwo spotkań, mnóstwo ludzi i zdarzeń. Wszyscy się zmieniamy z upływem lat, no może poza czterema osobami w tym kraju. 

Kogo ma Pani na myśli?

Wojtka Gąssowskiego, Stefana Friedmanna, Jana Englerta i Zbyszka Buczkowskiego. Oni cały czas wyglądają tak samo!

Pani również! I te wszystkie fajne piosenki. Polska muzyka rozrywkowa z lat 70. i 80. przeżywa drugą młodość, za sprawą wspomnianych wcześniej ludzi związanych z muzyką klubową. Co jest w tych utworach takiego ponadczasowego?

Faktycznie jest coś takiego co wyróżnia tamte kompozycje. Tamte utwory były rozbudowane, miały piękne kantyleny, miały piękne teksty, aranżacje, często na smyczki. Nie jestem pewna czy teraz komukolwiek chce się coś takiego robić, z takim rozmachem. W dobie home recordingu jest bardzo łatwo zrobić coś efektownego w domu, przy niewielkim nakładzie środków ale to nie przetrzymuje próby czasu, szybko się nudzi. Zachęcam do naturalnego traktowania muzyki, grania na żywo. Zresztą tę nową płytę wymyśliliśmy tak, że nagrywałam ją równoczesne z muzykami, gdzie zazwyczaj najpierw nagrywa się muzykę a później wokalista dogrywa swoje. My zrobiliśmy odwrotnie: najpierw były próby a później poszliśmy do studia gdzie nagrywaliśmy po cztery wersje każdego utworu, wspólnie, razem, na sto procent.

Słychać w tej muzyce dużo serca a mniej chłodnego kalkulowania.

Zawsze się kieruję sercem. Tak było w wielu sytuacjach życiowych. Serce nas nie ogranicza. Poza śpiewaniem jestem też nauczycielem duchowym. Zawsze interesowała mnie psychologia, humanologia, socjologia, filozofia. Lubię wiedzieć co nami kieruje, dlaczego tak się dzieje, w jakim celu. Lubię drążyć. Zawsze byłam uduchowioną osobą, począwszy kiedy jako mała dziewczynka śpiewałam w chórku w kościele przy ulicy Królowej Korony Polskiej. Później śpiewałam gospel czyli jeszcze gorzej (śmiech). 

Gorzej?

Gorzej, bo jeszcze bardziej uduchowioną muzykę, wręcz transową, powodującą uniesienia. Uspokoiłam się dopiero kiedy zaczęłam śpiewać pop, ale po latach znowu sięgnęłam po muzykę duchową i zaczęłam nagrywać mantry i piosenki kontemplacyjne.

I przez ten czas wcale się Pani nie zmieniła, pomimo statusu ikony i divy polskiej piosenki. Lubi Pani ten rodzaj popularności?

Chyba tak. Jest do dla mnie ważne gdyż okazuje się, że moja praca jest przydatna. Świadczy to także o tym, że warto robić rzeczy wartościowe, bezkompromisowo, bez mrugania okiem i pod publiczkę. Take podejście powoduje, że tworzy się rzeczy ponadczasowe, z których nawet po 35 latach można być dumnym.

Jest Pani dziewczyną ze Szczecina. Lubi Pani wracać do rodzinnego miasta?

Mówię: że jestem w Szczecinie, a Szczecin jest we mnie. Był taki moment, że nie kochałam tego miasta. Kiedy wyjechałam do Warszawy denerwowało mnie to, że tu się nic nie dzieje, że wszystko jest podupadłe a przecież jest to piękne miasto, które mogłoby konkurować np. z Wiedniem. Przyjeżdżałam do Szczecina i patrzyłam na to co się tu dzieje z bólem serca, ale widzę teraz, że się trochę ruszyło i Szczecin ma szansę stać się nie tylko perłą architektury, ale także ważnym miejscem na kulturalnej mapie Polski. Bardzo chętnie tu wracam. Myślę, że kiedyś tu wrócę.

Dziękuję za rozmowę.

 

 
5( 138)
Wrzesień'20
gajda