Restrukturyzacja szansą na ochronę przedsiębiorcy w dobie kryzysu

Czas pandemii to okres trudny przede wszystkim dla przedsiębiorców, ale i konsumentów, których stabilność jest uzależniona od kondycji całej gospodarki, a ta w związku z wprowadzonymi ograniczeniami powoduje, iż przedsiębiorcy coraz bardziej dotkliwie odczuwają konsekwencje ekonomiczne. Skutki będą odczuwane jeszcze przez kilka lat w związku z pierwszym etapem ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego.  

Autor

Jakub Jakubowski

galeria

Niewielu jednak przedsiębiorców zdaje sobie sprawę z faktu, iż w 2016 r. weszła w życie ustawa dotycząca wprowadzenia Prawa Restrukturyzacyjnego, które z założenia jest ustawą przeciwupadłościową, czyli dedykowaną podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej lub operacyjnej i z różnych powodów są zagrożeni niewypłacalnością. 

Czy jednak pandemia wywołała prawdziwy kryzys gospodarczy? I jak można przed danym kryzysem się bronić? Na te i inne pytania odpowiemy Państwu w poniższym wywiadzie. 

Czy pandemia wywoła w Polsce i na całym świecie kryzys gospodarczy?

Szanowni Państwo, wystąpienie kryzysu gospodarczego prognozowano już od dłuższego czasu w związku z napięciami ekonomicznymi na całym świecie. Zagadnienie kryzysu jest bardzo trudne ze względu na złożoność procesów ekonomicznych i ich powiązań z wszystkimi strategicznymi sektorami gospodarczymi, jednak zawsze niesie on za sobą weryfikację i zmianę dotychczasowego porządku rozkładu sił gospodarczych. Pandemia przyspieszyła i zalegalizowała pewne mechanizmy, które doprowadziły do aktualnej sytuacji ekonomicznej na świecie. Niewątpliwie czas pandemii przyczyni się do szybszej weryfikacji realnego potencjału w różnych sektorach, dzięki czemu podmioty, które utrzymywały się dotychczas tylko dzięki zewnętrznym dźwigniom finansowym będą poddane weryfikacji i przetrwają tylko te, które będą umiały odnaleźć się w nowej rzeczywistości. 

Jak przedsiębiorcy mogą ochronić się przed skutkami kryzysu gospodarczego i utratą płynności finansowej? 

Kryzys gospodarczy bardzo dotkliwie weryfikuje odporność na zmiany całej organizacji. Przetrwają tylko te podmioty, które skutecznie będą dywersyfikować swoje założenia biznesowe i szybko reagować na zmieniające się warunki obrotu gospodarczego. Największym problemem polskich przedsiębiorców jest bardzo duże zaangażowanie środków pochodzących z kredytów bankowych, które w związku niekorzystną zmianą parametrów ekonomicznych w firmie mogą zostać postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Może to doprowadzić w bardzo krótkim okresie do niewypłacalności danego podmiotu, pomimo iż jego działalność jest perspektywiczna, a problemy często są spowodowane zatorami płatniczymi. Nie zmienia to jednak faktu, iż w sytuacji kryzysu gospodarczego dużo większą szansę na przetrwanie mają podmioty, które nie korzystają z kredytów bankowych, bądź ich zaangażowanie jest tylko pomocnicze a nie stanowi podstawy funkcjonowania. Niemniej, każde przedsiębiorstwo, które ma perspektywy dalszej działalności może uzyskać pomoc i ochronę w toku postępowania restrukturyzacyjnego, które jest procesem priorytetowym dla podmiotów zagrożonych niewypłacalnością. 

Na czym polega restrukturyzacja?

Restrukturyzacja sądowa ma na celu kompleksowo zabezpieczyć i zoptymalizować podmiot w takim zakresie, by mógł on dalej prawidłowo funkcjonować. W przypadku wypowiedzianych kredytów bankowych w toku restrukturyzacji przedsiębiorca może czuć się bezpiecznie, ponieważ będzie posiadał sądową ochronę przeciwegzekucyjną w postaci zakazu wypowiadania umów kredytowych, zabezpieczenia kont przed egzekucją komorniczą, czy zabezpieczeniem majątku niezbędnego do prowadzenia działalności przed licytacją. Zakres pomocy publicznej w restrukturyzacji jest bardzo szeroki i zawsze jest dostosowywany do potrzeb danego przedsiębiorcy z perspektywy utrzymania ciągłości działalności dłużnika, jak i ochrony interesów wierzycieli. Restrukturyzacja sądowa to jedyna kompleksowa pomoc, która faktycznie może doprowadzić do ochrony przedsiębiorcy w dobie kryzysu. Jest to jednak bardzo sformalizowany proces sądowy. Należy zawsze dobrze przygotować się do danego postepowania i nie czekać z wprowadzeniem restrukturyzacji, kiedy już grozi nam postępowanie egzekucyjne. Czym wcześniej przedsiębiorca zgłosi się do kancelarii tym większy zakres pomocy może uzyskać. 

Jaki wpływ na sytuacje przedsiębiorców ma zmiana polityki kredytowej i reorganizacja banków? 

Sektor bankowy niewątpliwie przechodzi aktualnie reorganizację spowodowaną między innymi pandemią, ale również koniecznością automatyzacji procesów operacyjnych, które nie tylko doprowadzą do optymalizacji kosztów działalności, ale i dostępności do wszystkich usług bankowych w trybie on–line. Aktualne zmiany niosą za sobą bardzo znaczące konsekwencje dla całej gospodarki, której dźwignią niewątpliwie jest sektor bankowy. Od jego stabilności i elastyczności zależy stabilny wzrost gospodarczy. Zmiana polityki kredytowej, automatyzacja procesów decyzyjnych oraz obniżanie ryzyka szkodowości portfela kredytowego doprowadza do znaczącego ograniczenia i eliminacji rozwoju usług brokerskich, struktur pośredniczących przy sprzedaży usług finansowych. Dzięki takiej strategii bank chce ograniczyć koszty i ryzyko oferując klientom produkt łatwiej dostępny i tańszy. Czy jednak tak naprawdę będzie? Zobaczymy na przestrzeni 2–3 lat, kiedy to będzie można już zaobserwować kształtowanie się pierwszych trendów gospodarczych.

Czy proces restrukturyzacyjny można nazwać panaceum na aktualne problemy, z którymi na co dzień przedsiębiorcy mają do czynienia?

Restrukturyzacja to nie panaceum, to bardziej wprowadzenie zarządzania kryzysowego w przedsiębiorstwie, które potrzebuje pomocy, a jej otrzymanie wpłynie pozytywnie na całą gospodarkę. Oczywiście, restrukturyzacja to bardzo skuteczna i rozległa pomoc dla przedsiębiorcy, który da rękojmię dalszego prawidłowego działania na rynku. Zawsze jednak priorytetem ochrony nie jest tylko dłużnik, ale przede wszystkim wierzyciele, otoczenie bliższe i dalsze, z którym kooperuje dłużnik, pracownicy oraz sam Skarb Państwa, który nie bez powodu udziala pomocy publicznej przedsiębiorcom z perspektywami. Restrukturyzacja jest społecznie i ekonomicznie zasadna a jej wdrażanie powoduje stabilizację, która może stać się podstawą rozwoju gospodarki nawet w okresie kryzysu gospodarczego. 

 

W jakim zakresie restrukturyzacja może pomoc przetrwać przedsiębiorcy nadchodzący kryzys oraz codzienne problemy finansowe?

Restrukturyzacja, jak wcześniej wspomniałem, to proces naprawczy. Aby osiągnąć założony plan restrukturyzacyjny, dłużnik może otrzymać pomoc publiczną w postaci między innymi:

  • możliwości zawarcia układu z wierzycielami – nowy harmonogram spłaty wierzycieli;
  • zabezpieczenia umów kredytowych, leasingowych przed wypowiedzeniem;
  • zabezpieczenia kont przed zajęciem komorniczym oraz urzędu skarbowego;
  • zabezpieczenie majątku przed egzekucją;
  • zabezpieczenie umów operacyjnych przed wypowiedzeniem;
  • rozwiązania lub zmiany niekorzystnych umów, kontraktów;
  • obniżenia zobowiązań finansowych w postaci częściowego umorzenia zadłużenia kapitałowego oraz umorzenie odsetek i kar umownych.

Należy jednak wziąć pod uwagę, iż zakres pomocy i ochrony musi być zawsze adekwatny do skali problemów w danej organizacji, a sama pomoc nie może doprowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli, których ochrona jest również priorytetem całego postepowania restrukturyzacyjnego.

 
Rafał Machaliński

Ekspert ds. zarządzania procesowego
PRINCE 2 – nr certyfikatu: 02548501–01–62II

Magister prawa, magister zarządzania, manager średniego i wyższego szczebla z 18–letnim doświadczeniem zawodowym w branży finansowej i prawniczej. Ekspert ds. prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego, przekształceń spółek kapitałowych oraz pozyskiwania finansowania inwestycyjnego. Od wielu lat z sukcesami buduje potencjał polskich i europejskich przedsiębiorstw oraz przeprowadza implementację wizji rozwoju strategii biznesowych do procesu operacyjnego.

3( 17)
Sierpień'20